Điện 'dọa' tăng giá theo than

Than vừa gửi bản kiến nghị tăng gấp đôi giá bán cho sản xuất điện. Động thái này như gửi một thông điệp đến người tiêu dùng rằng, giá điện có thể lại tăng trong năm sau.

Năm 2010 thực hiện cơ chế giá điện cạnh tranh. Ảnh: ĐSPL.

Đầu tuần, Tập đoàn Công nghiệp Than và Khoáng sản (TKV) có văn bản đề nghị được tăng gấp đôi giá bán từ 1/1/2010. TKV khẳng định lần tăng giá này được thực hiện theo đúng lộ trình mà Thủ tướng đã phê duyệt, năm 2010, giá bán than sẽ được điều tiết theo cơ chế thị trường.

Như vậy, nếu đề xuất tăng giá than của TKV được thông qua, cũng đồng nghĩa với việc, mặt hàng điện sẽ có sự điều chỉnh giá trong năm tới. Bởi theo đúng lộ trình, năm 2010, giá bán điện sẽ được điều hành theo cơ chế thị trường, tức là "nhà đèn" sẽ được tăng giá bán căn cứ vào chi phí đầu vào. Giới chuyên gia nhẩm tính, nếu than cho sản xuất điện tăng tới 50% so với hiện tại, thì tương ứng với nó, giá bán điện có thể tăng tới trên 17% vào năm tới. Nghĩa là, giá bán điện bình quân sẽ không còn ở mức 948,5 đồng cho mỗi kWh mà có thể bị đội tới 1.110 đồng mỗi kWh.

Một quan chức Tập đoàn Điện lực VN (EVN) than thở, điện vốn bị mang tiếng nhiều trong mỗi lần tăng giá. Trong khi đó, giá điện lại phụ thuộc rất nhiều vào yếu tố đầu vào như than, khấu hao thiết bị, tỷ giá, xăng, dầu... "Như vậy, nếu đề xuất tăng giá than của TKV được chấp nhận thì giá điện trong năm tới sẽ phải thay đổi rất lớn", vị quan chức này nói.

Vị quan chức này cho hay dù được TKV "đánh tiếng" về đợt tăng giá than từ trước song EVN vẫn bị "sốc" vì mức tăng gấp đôi này là rất cao do với dự tính.

Trước đó, Cục Điều tiết Điện lực cũng đề xuất TKV không được mạnh giá than mà chỉ cho phép tăng ở mức độ hợp lý. Trong đó, giá than cho điện phải được xác định trên cơ sở giá thành sản xuất cộng lợi nhuận cho ngành than ở mức hợp lý so với ngành điện.

Theo lộ trình, năm 2010, thời hạn "kìm" giá những mặt hàng chiến lược như điện, than... kết thúc. Nhiều mặt hàng sau nhiều tháng nằm bất động, ngấm ngầm chờ "bật nút" vào năm sau, khi Chính phủ cho phép "thả" theo thị trường.

Trao đổi với VnExpress.net, Cục trưởng Cục Quản lý Giá Bộ Tài chính - Nguyễn Tiến Thỏa cũng cho rằng theo đúng lộ trình năm 2010, giá than, điện và một số mặt hàng khác sẽ theo cơ chế thị trường. Nhà nước sẽ không can thiệp nhiều vào các phương án giá mà do doanh nghiệp tự tính toán trên cơ sở chi phí đầu vào. Chẳng hạn, giá bán than cho điện sẽ được điều hành theo cơ chế thỏa thuận, nghĩa là EVN và TKV sẽ tự thống nhất giá bán trên cơ sở mà cả 2 chấp nhận được.

Riêng đối với mặc hàng điện, Bộ Tài chính sẽ tiến hành thẩm định các phương án giá mà phía Cục Điều tiết Điện lực, Bộ Công Thương đề xuất. Cơ sở để tính toán giá điện sẽ căn cứ chi phí đầu vào, khâu phân phối điện, nhu cầu sử dụng, chỉ số CPI và khả năng chấp nhận được của các hộ gia đình.

"Như vậy, từ khâu xây dựng phương án đến khi áp dụng cho các hộ tiêu thụ sẽ là cả một thời gian nữa, chứ không thể áp dụng ngay", Cục trưởng Nguyễn Tiến Thỏa nói.

Hồng Anh